Ik weet zeker dat het u wel eens is overkomen: u ontmoet iemand die in eerste instantie fantastisch lijkt, maar na een paar maanden of jaren ziet u een compleet andere kant van die persoon. Dan vraagt u zich af waar die charme, vriendelijkheid en vrijgevigheid gebleven zijn, om vervolgens te beseffen dat al die eigenschappen niet zonder voorwaarden waren. Plotseling is wat eerst zelfverzekerdheid leek, veranderd in pure arrogantie.
Hoewel we vaak benadrukken hoe belangrijk en impactvol een eerste indruk is, is de waarheid dat deze vaak misleidend is. Hoe komt dat? Omdat mensen de neiging hebben om zich van hun beste kant te laten zien wanneer ze iemand nieuw ontmoeten. Psychologen hebben al geruime tijd opgemerkt hoe sterk sociaal gedrag afhangt van wat bekend staat als de ‘persona’, oftewel het sociale masker dat iedereen draagt. Volgens Carl Jung hebben mensen de neiging om aspecten van zichzelf te verbergen achter deze sociale maskers.
Maar dit betekent niet dat het onmogelijk is om iemands ware aard te achterhalen. Integendeel, de meest accurate aanwijzingen komen vaak naar voren wanneer er niets bijzonders gebeurt; met andere woorden, in situaties waarin er geen noodzaak is om indruk te maken.
We kunnen simpelweg niet alles over iemand te weten komen binnen de eerste vijf minuten van een ontmoeting; psychologen hebben echter bepaalde gedragsaspecten geïdentificeerd die veel meer zeggen dan welke toespraak of presentatie dan ook.
